ویژگیهای داستان افغانی

مدتی است که به خصوصیات و ویژگیهای داستان و رمان افغانستانی فکر میکنم و به نظرم رسید که این مورد را به نظرخواهی گذاشته و نظریات دوستان را در صورت استقبال از آن، در شماره دوم ماهنامه الکترونیکی باران (که شماره اول آن به زودی منتشر خواهد شد البته در اینترنت) به عنوان یک نظرخواهی به چاپ برسانم. در این صورت لازم است که دوستان شرکت کننده در نظرخواهی به این سوال ها جواب بدهند:

۱- آیا ما چیزی به نام داستان افغانستانی داریم؟

۲- آیا هر داستانی که توسط یک نویسنده افغانستانی نوشته شود، داستان افغانستانی محسوب می شود؟

۳- آیا داستان افغانستانی لزوما باید به زبان فارسی (دری) یا پشتو و یا یک زبان محلی دیگر کشورمان نوشته شود؟

۴- در کل به نظر شما چه نوع داستان یا رمان را می توان افغانستانی نامید؟

داستان  های امین و ...

علاقه مندان برای دسترسی به آثار داستانی محمد امین محمدی می توانند بر روی نام او در پیوند های وبلاک کلیک کنند. آثاری که در این مجموعه مورد نقد قرار می گیرد، قبلا در وبلاک ایشان بارگذاری شده است .

در ضمن لازم است به اطلاع آقای فیاضی برسانم که امکان میل آن کتاب وجود ندارد. زیرا ترجمه آن در اینترنت دیده نشده است تا برای شما میل شود. البته ممکن است متن انگلیسی موجود باشد ولی من ندیده ام. شما برای دسترسی به آن کتاب لازم است که به کتابخانه ها مراجعه نمایید.

 تولد یک نویسنده امین

نگاهی به آثار داستانی محمد امین محمدی

                                    قسمت اول

پیش زمینه :

همانگونه که به عزیزان نویسنده وعده داده بودم ، این دومین نقدی است که تقدیم خوانندگان و علاقه مندان به ادبیات داستانی کشور می شود ، اما قبل از آن لازم میدانم که به نکاتی اشاره نمایم :

1- آنچه که باعث تاخیر این مبحث شد ، روی دست گرفتن ماهنامه «باران» بود که انجام کارهای مقدماتی آن فرصت و زمان بسیاری را از حقیر گرفت و در نتیجه از این به بعد تلاش می شود تا هرماه با نقد آثار یکی از دوستان داوطلب، آن را در آن جریده به نشر سپرده و خلاصه یا گزیده از آن را در وبلاک قرار خواهم داد. در نتیجه به نظر می رسد که محمدی عزیز با همه جوانی و کم طاقتی اش مجبور به مقدارکی صبر و تحمل بیشتر است تا اراجیف بنده را در مورد آثار خود به صورت کامل بخواند.

2- نقد آثار قبلی (معصومه کامیاب ) به هر صورت به پایان رسید اما متاسفانه نه نویسنده محترم و نه بقیه دوستان این زحمت کوچک را به خود ندادند تا حداقل نظری در ارتباط با آن داده و. . . شاید هم کار انجام شده را درخور چنین چیزی ندانسته و. . . .

3- توقع حقیر که ادعای نویسنده بودن و داستان نویس بودن هم ندارم، این است که صاحبان آثار و دیگران به راحتی واکنش نشان داده و بدون توجه به مسایل حاشیه ای و جانبی، به نقد و اما و اگرهای لازم پرداخته و از خود و داستان های شان در حد ضرورت دفاع نمایند .

4- فکر می کنم ادبیات ما زمانی به تحول و ماندگاری دست خواهد یافت که ما یک دوره بحرانی و پر فراز و نشیب را پشت سر گذاشته و از جنگجال های بیهوده و سلایق متفاوت نهراسیم . اگر قرار باشد در ادبیات و هنر یک جامعه فقط یک گرایش و یک دیدگاه حاکم باشد ، باید فاتحه ادبی آن کشور را خواند و الباقی را در تاریخ دفن کرد .

5- امروزه در کشورهای مختلف، جریان های متفاوت ادبی که برگرفته از جریانات فکری، فرهنگی، تاریخی و... مردم آن کشورها می باشد، در کنار یگدیگر به رقابت با هم مشغول بوده و زمینه ساز تحول، نوگرایی، ایجاد ساختارهای جدید و... در جوامع ادبی می شوند . اما آیا در سرزمین و کشور ما نیز چنین چیزی وجود دارد؟

                                                                       ادامه دارد

«بادبادک باز» رمانی که . . .

آخر الامر وقت گذاشته و با حرص و و لع فراوان بادبادک باز را خواندم و اینک خلاصه ای از برداشتم را از آن بیان خواهم کرد :

۱- رمان بادبادک باز بر خلاف برخی از رمان های دیگر قابل تحمل می باشد و به یک بار (تاکید می کنم فقط یکبار) خواندن می ارزد.

۲- ترجمه ای که من خواندم (مهدی غبرایی ) کتاب را مثله کرده و بیشتر اصطلاحات و مناطق ُآن را ناقص و دم بریده آورده و حتی برخی از توضیحات مترجم مایوس کننده به نظر می رسید .

۳- من نمی دانم چرا یک نویسنده افغان نباید به فارسی یا پشتو بنویسد و به همین دلیل مانده ام که این رمان یک رمان امریکایی است یا افغانستانی ؟! گرچه احتمال دارد که نویسنده با نگاه به مخاطب و مسئله تیراژ و پخش بین المللی به این کار دست زده باشد .

۴- تصور می کنم که این رمان در حد متوسط است . نه خیلی ضعیف و نه خیلی قوی می باشد . دلیل استقبال از آن هم مسئله زبانی آن می باشد و هم شرایط منطقه ای و جهانی بعد از ۱۱ سپتامبر و هم این که در کل جریانات افغانستان و خصوصا طالبان برای مردم حهان جذابیت زیادی داشته و دارد .

۵- تصور می کنم که رمان یک هدفمندی خاص را دنبال می کند و در پی آن است که به هدف خود دست یابد و در پایان موفق هم می شود . هرچه که هست این کتاب در شرایط کنونی به نفع منافع علیای کشورمان است که مردمان آن در دوره ای جدا از هم بوده و نسبت به یگدیگر احساس بیگانگی می کردند.

۶- اما این که آیا این رمان افغانستانی است یا امریکایی واقعا نمی دانم . باید تعریف دقیق و مشخصی از رمان افغانستانی داشته باشیم تا بتوانیم بادبادک باز را بر آن تطبیق بدهیم ولی متاسفانه چیزی نداریم.

سلامی و کلامی

باور کنید که بنده علاقه ای به جاروجنجال های ادبی و غیر آن ندارم . زیرا مدتی از عمر عزیزم را به همین امور حرام کرده و با این و آن درگیری فرهنگی و ادبی داشته ام . درگیری با دوستان در دری با چراغ خاموش بخشی از این اقدام بوده است . ارزگانی ، شریف سعیدی و دیگران نیک به خاطر دارند که ما در جنگ ادبی در دری در قم ، تابش و مبشر را مجری قرار دادیم تا سعیدی را خلع ید کنیم . اینک هم کاری به در دری ندارم و در ضمن آن بنده خدا هیچوقت عضو در دری نبوده است . از تئوری توطئه و این نوع حرف ها نیز دست بردارید . زمان این مسایل گذشته است . به شوکت عزیز هم که نمی شناسمش توصیه می کنم که تجربه تلخ مارا تکرار نکند که پشیمانی سودی ندارد .

بادبادک باز

رمان بادبادک باز خالد حسینی همانطور که در کشورهای انگلسی زبان جهان مورد استقبال قرار گرفته است، ترجمه آن در کشورهای فارسی زبان و . . . نیز مورد توجه و اقبال جماعت کتابخوان قرارگرفته و بازتاب رسانه ای نیز داشته است .

از آنجا که این رمان به زبان انگلیسی نوشته شده است ، یک سوال به ذهن می رسد که آیا این رمان را می توان رمان افغانستانی نامید یا خیر؟ روزنامه ای از قول یکی از دوستان نویسنده نقل کرده است که ما نمی توانیم آن را یک رمان افغانستانی بنامیم . من مجبور شده ام آن را بخوانم و در آینده نظرم را خواهم گفت . اما دوست دارم بدانم که دوستان نویسده چه نظری دارند و در کل به نظر شما داستان یا رمان افغانستانی باید چه خصوصیاتی داشته باشد؟ آیا لازم است به فارسی یا پشتو نوشته شود و یا ...؟